Όταν μιλάμε για ορειβασία και πεζοπορία, είναι πολύ σημαντικά τα χαρακτηριστικά όταν επιλέγεις τεχνικό μπουφάν, παντελόνι ή άλλο εξοπλισμό.
Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά που αναγράφονται (και μερικές φορές φαίνονται σαν κινέζικα) τι σημαίνουν;
Ένα καλό τεχνικό ρούχο πρέπει να προσφέρει ισορροπία ανάμεσα σε αδιαβροχοποίηση, διαπνοή, αντιανεμική προστασία και θερμική άνεση.
Ας τα δούμε ένα προς ένα, μαζί με τις μονάδες μέτρησης και το τι σημαίνουν στην πράξη.
1. Αδιαβροχοποίηση (Waterproofness)
Δείχνει πόσο νερό μπορεί να αντέξει το ύφασμα πριν αρχίσει να περνάει η υγρασία από μέσα.
Μετριέται σε χιλιοστά στήλης νερού (mm ή mm H₂O).
Για παράδειγμα, αν δεις σε ένα μπουφάν 10.000 mm, σημαίνει ότι το ύφασμα έχει αντοχή σε υδροστατική πίεση αντίστοιχη με στήλη νερού 10 μέτρων, πριν εμφανιστεί διαρροή στο τεστ.
Πώς αξιολογούνται οι τιμές;
|
Αδιαβροχοποίηση |
Επίδοση |
|---|---|
|
0–1.500 mm |
Πολύ περιορισμένη |
|
1.500–5.000 mm |
Ελαφριά προστασία |
|
5.000–10.000 mm |
Μέτρια προστασία |
|
10.000–15.000 mm |
Καλή προστασία |
|
15.000–20.000 mm |
Πολύ καλή προστασία |
|
20.000–30.000 mm |
Εξαιρετική προστασία |
|
30.000+ mm |
Πολύ υψηλή προστασία |
Οι παραπάνω κατηγορίες είναι ενδεικτικές και όχι ενιαίο διεθνές πρότυπο.
Για πεζοπορία:
-
5.000 mm: για ψιλή βροχή και σύντομη έκθεση.
-
10.000 mm: για συνηθισμένες πεζοπορίες με βροχή.
-
20.000 mm: για πολύωρη έκθεση σε βροχή και δύσκολες καιρικές συνθήκες.
-
30.000 mm: για απαιτητικές ορειβατικές δραστηριότητες και έντονη καταπόνηση.
Προσοχή: Η αδιαβροχοποίηση εξαρτάται και από τις ραφές, τα φερμουάρ, την κουκούλα και την κατασκευή του ρούχου. Ένα ύφασμα 20.000 mm με κακοσφραγισμένες ραφές μπορεί να σε βρέξει.
2. Διαπνοή (Breathability)
Είναι εξίσου σημαντική με την αδιαβροχοποίηση!
Φαντάσου ότι ανεβαίνεις μια ανηφόρα με αδιάβροχο μπουφάν. Αν δεν έχει καλή διαπνοή, ο ιδρώτας συσσωρεύεται εσωτερικά και αισθάνεσαι ότι είσαι βρεγμένη, ακόμα κι αν δεν έχει περάσει καθόλου νερό απ’ έξω.
Η διαπνοή μετριέται κυρίως με δύο τρόπους:
Α. MVTR (Moisture Vapor Transmission Rate)
Μετρά πόσα γραμμάρια υδρατμών περνούν μέσα από ένα τετραγωνικό μέτρο υφάσματος σε 24 ώρες.
Μονάδα: g/m²/24h.
|
MVTR |
Αξιολόγηση |
|---|---|
|
Κάτω από 5.000 |
Χαμηλή |
|
5.000–10.000 |
Μέτρια |
|
10.000–15.000 |
Καλή |
|
15.000–20.000 |
Πολύ καλή |
|
20.000–30.000 |
Εξαιρετική |
|
30.000+ |
Πολύ υψηλή |
Β. RET (Resistance to Evaporative Heat Transfer)
Εδώ ισχύει το αντίθετο: όσο μικρότερος είναι ο αριθμός, τόσο καλύτερη είναι η διαπνοή.
|
RET |
Αξιολόγηση |
|---|---|
|
0–6 |
Εξαιρετική |
|
6–13 |
Πολύ καλή |
|
13–20 |
Μέτρια |
|
Πάνω από 20 |
Χαμηλή |
Για έντονη πεζοπορία και ορειβασία αναζητήσετε RET κάτω από 6 ή MVTR τουλάχιστον 20.000, εφόσον οι τιμές έχουν μετρηθεί με συγκρίσιμες μεθόδους.
Και κάτι πολύ σημαντικό: Ένα πολύ ακριβό αδιάβροχο μπουφάν δεν σημαίνει ότι δεν θα ιδρώσεις. Η ένταση της ανάβασης, η υγρασία και η θερμοκρασία επηρεάζουν πολύ την απόδοση κάθε μεμβράνης.
3. Αντιανεμική προστασία (Windproofness)
Γιατί είναι σημαντικό; Επειδή ο αέρας απομακρύνει τη θερμότητα από το σώμα και μπορεί να σε κάνει να αισθάνεσαι πολύ πιο κρύα από την πραγματική θερμοκρασία. Αυτό ονομάζεται wind chill.
Η αντιανεμική προστασία μετριέται με την αεροδιαπερατότητα (Air Permeability).
Συνήθως θα τη δεις σε:
-
CFM (Cubic Feet per Minute).
-
mm/s ή L/m²/s, ανάλογα με τη μέθοδο μέτρησης.
Εδώ ισχύει ότι όσο μικρότερη είναι η τιμή, τόσο λιγότερος αέρας περνά από το ύφασμα.
|
Αεροδιαπερατότητα |
Χαρακτηρισμός |
|---|---|
|
Σχεδόν 0 |
Πλήρως αντιανεμικό |
|
Πολύ χαμηλή |
Εξαιρετική προστασία |
|
Χαμηλή |
Καλή προστασία |
|
Μέτρια |
Επιτρέπει κάποια διέλευση αέρα |
|
Υψηλή |
Δεν προσφέρει ουσιαστική προστασία από τον αέρα |
Δεν υπάρχει μία κοινή κλίμακα κατηγοριοποίησης για όλα τα τεχνικά ρούχα.
Τι να επιλέξεις;
-
Για πεζοπορία σε δάσος ή χαμηλό υψόμετρο: ένα Softshell με καλή αντιανεμική προστασία.
-
Για κορυφογραμμές και μεγάλα υψόμετρα: ένα Windproof ή Hardshell.
-
Για χειμερινή ορειβασία: πολύ καλή αντιανεμική προστασία, σε συνδυασμό με θερμικά στρώματα.
Μια σημαντική λεπτομέρεια: ένα ύφασμα που είναι 100% αντιανεμικό δεν είναι απαραίτητα και αδιάβροχο.
4. Υδροαπωθητικότητα (Water Repellency – DWR)
Άλλο αδιάβροχο και άλλο υδροαπωθητικό.
Η υδροαπωθητικότητα είναι συνήθως μια εξωτερική επεξεργασία του υφάσματος που κάνει τις σταγόνες του νερού να σχηματίζουν μικρές μπίλιες και να γλιστρούν πάνω στην επιφάνεια, αντί να απορροφώνται.
Αυτό ονομάζεται DWR (Durable Water Repellent).
-
Προστατεύει από ψιλή βροχή και πιτσιλιές.
-
Βοηθά το εξωτερικό ύφασμα να μη μουσκεύει.
-
Διατηρεί καλύτερη τη λειτουργία μιας αδιάβροχης διαπνέουσας μεμβράνης.
Προσοχή: Το DWR δεν κάνει από μόνο του ένα μπουφάν αδιάβροχο. Επίσης, με τη χρήση, τα πλυσίματα και την τριβή εξασθενεί και χρειάζεται ανανέωση.
5. Θερμική προστασία (Insulation / Thermal Resistance)
Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες:
Α. Φυσική μόνωση – Down
Χρησιμοποιεί πούπουλα χήνας ή πάπιας.
Στα μπουφάν θα δεις συχνά το χαρακτηριστικό Fill Power:
|
Fill Power |
Ποιότητα πούπουλου |
|---|---|
|
400–500 |
Βασική |
|
550–650 |
Καλή |
|
700–800 |
Πολύ καλή |
|
800–900+ |
Εξαιρετική |
Όσο μεγαλύτερο το Fill Power, τόσο μεγαλύτερη ικανότητα διόγκωσης και θερμικής μόνωσης ανά μονάδα βάρους. Δεν σημαίνει όμως αυτομάτως ότι ένα μπουφάν είναι πιο ζεστό: μετράει και η συνολική ποσότητα πούπουλου.
Β. Συνθετική μόνωση – Synthetic Insulation
Χρησιμοποιεί συνθετικές ίνες, όπως PrimaLoft.
Πλεονεκτήματα:
-
Διατηρεί καλύτερα τη μόνωση όταν βραχεί.
-
Στεγνώνει πιο εύκολα.
-
Είναι κατάλληλη για υγρές συνθήκες.
-
Συνήθως απαιτεί λιγότερη φροντίδα από το πούπουλο.
Εδώ θα δεις συχνά την ποσότητα μόνωσης σε g/m², για παράδειγμα 60, 80, 100 ή 120 g/m².
Όσο μεγαλύτερη η ποσότητα, τόσο μεγαλύτερη συνήθως η θερμική μόνωση, αλλά παίζουν ρόλο και το υλικό και η κατασκευή.
6. Αντοχή στην τριβή και στο σκίσιμο (Abrasion & Tear Resistance)
Για ορειβασία είναι ένα χαρακτηριστικό που αξίζει να προσέξεις.
Το σακίδιο, οι ιμάντες, τα βράχια και τα κλαδιά καταπονούν το ύφασμα.
Μπορεί να συναντήσεις:
-
Denier (D): Δείχνει το πάχος του νήματος. Π.χ. 20D, 40D, 70D. Μεγαλύτερη τιμή συνήθως σημαίνει πιο στιβαρό ύφασμα, όχι απαραίτητα μεγαλύτερη συνολική αντοχή.
-
Ripstop: Ειδική ύφανση με ενισχυμένο πλέγμα που περιορίζει την εξάπλωση ενός σκισίματος.
-
Abrasion Resistance: Αντοχή στην τριβή, συνήθως με δοκιμές όπως Martindale.
-
Tear Strength: Αντοχή στο σκίσιμο.
Για συχνή χρήση στο βουνό, ειδικά με σακίδιο, δεν θα επέλεγα αποκλειστικά με βάση το χαμηλό βάρος. Χρειάζεται και αντοχή.
7. Οι μεμβράνες (Membranes)
Μερικές γνωστές τεχνολογίες είναι:
-
GORE-TEX
-
eVent
-
Pertex Shield
-
Dermizax
-
Futurelight
Επίσης, θα συναντήσεις τρεις κατασκευαστικές κατηγορίες:
|
Κατασκευή |
Τι σημαίνει |
|---|---|
|
2-layer |
Εξωτερικό ύφασμα και μεμβράνη, με ξεχωριστή εσωτερική επένδυση |
|
2.5-layer |
Εξωτερικό ύφασμα, μεμβράνη και λεπτή εσωτερική προστατευτική επίστρωση |
|
3-layer |
Εξωτερικό ύφασμα, μεμβράνη και εσωτερικό προστατευτικό ύφασμα, ενωμένα σε ένα σύνολο |
Για συχνή και απαιτητική ορειβασία, το 3-layer είναι συνήθως η πιο ανθεκτική επιλογή. Το 2.5-layer είναι συχνά ελαφρύτερο και πιο συμπαγές στη συσκευασία.
8. Τι άλλο πρέπει να προσέχεις σε ένα τεχνικό μπουφάν;
Υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που δεν εμφανίζονται πάντα σε αριθμητικές τιμές, αλλά επηρεάζουν πολύ την απόδοση.
|
Χαρακτηριστικό |
Τι προσφέρει |
|---|---|
|
Fully taped seams |
Όλες οι ραφές είναι σφραγισμένες |
|
Helmet-compatible hood |
Κουκούλα που χωράει κράνος |
|
Pit zips |
Φερμουάρ εξαερισμού στις μασχάλες |
|
Adjustable cuffs |
Ρύθμιση στα μανίκια για να μην περνά αέρας και νερό |
|
Adjustable hem |
Ρύθμιση στο κάτω μέρος |
|
Water-resistant zippers |
Φερμουάρ με προστασία από το νερό |
|
Packability |
Πόσο εύκολα συμπιέζεται και αποθηκεύεται |
Τα Pit zips είναι ιδιαίτερα χρήσιμα στην ανηφόρα, όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία του σώματος και χρειάζεσαι γρήγορο εξαερισμό.
9. Συγκεντρωτικός πίνακας: Τι χαρακτηριστικά να αναζητάς
Ας περάσουμε τώρα στο πιο πρακτικό κομμάτι. Τι προδιαγραφές χρειάζεται ένα ρούχο ανάλογα με τη δραστηριότητα;
Α. Πεζοπορία 3 εποχών (Άνοιξη – Καλοκαίρι – Φθινόπωρο)
-
Αδιαβροχοποίηση: 10.000–20.000 mm
-
Διαπνοή: RET κάτω από 13
-
Αντιανεμική προστασία: Καλή
-
Βάρος: Ελαφρύ
-
Κατασκευή: 2 ή 2.5 layer
Β. Ορειβασία και απαιτητικές πεζοπορίες
-
Αδιαβροχοποίηση: 20.000 mm και άνω
-
Διαπνοή: RET κάτω από 6–13
-
Αντιανεμική προστασία: Πολύ υψηλή
-
Κατασκευή: 3 layer
-
Αντοχή: Ενισχυμένο ύφασμα σε ώμους και σημεία τριβής
Γ. Χειμερινή ορειβασία
-
Αδιαβροχοποίηση: 20.000–30.000 mm ή περισσότερο
-
Διαπνοή: Όσο το δυνατόν καλύτερη
-
Αντιανεμική προστασία: Εξαιρετική
-
Θερμική προστασία: Ανάλογα με τη δραστηριότητα και τα εσωτερικά στρώματα
-
Κατασκευή: Ανθεκτικό 3-layer shell
Δ. Ελαφριά πεζοπορία / καλοκαιρινές διαδρομές
-
Αδιαβροχοποίηση: 5.000–10.000 mm ή ελαφρύ αδιάβροχο έκτακτης ανάγκης
-
Διαπνοή: Υψηλή
-
Αντιανεμική προστασία: Μέτρια έως καλή
-
Βάρος: Πολύ χαμηλό
Οι τιμές είναι πρακτικοί στόχοι αγοράς, όχι πιστοποιημένες κατηγορίες. Ειδικά το MVTR εξαρτάται πολύ από τη μέθοδο μέτρησης (ASTM E96, JIS L 1099 κ.ά.), οπότε δεν συγκρίνουμε τυφλά αριθμούς διαφορετικών κατασκευαστών. Το RET είναι συχνά πιο χρήσιμο για άμεση σύγκριση, εφόσον χρησιμοποιείται η ίδια μέθοδος.
10. Η τελική συμβουλή 🤗
Για ορειβατικές εξορμήσεις όπως κάνουμε με τον σύλλογο, προτείνεται η λογική των τριών στρωμάτων (Layering System).
-
Base Layer: Ισοθερμικό που απομακρύνει τον ιδρώτα από το σώμα.
-
Mid Layer: Fleece ή μονωτικό ρούχο που συγκρατεί τη θερμότητα.
-
Outer Layer: Αδιάβροχο και αντιανεμικό Hardshell που σε προστατεύει από βροχή, χιόνι και αέρα.
Έτσι προσαρμόζονται τα ρούχα ανάλογα με την ένταση της δραστηριότητας και τις καιρικές συνθήκες.
Τώρα, μπορείς να αποφασίσης τι είναι αυτό που πραγματικά χρειάζεσαι και να ξεχωρίζεις ένα πραγματικά καλό ορειβατικό μπουφάν από ένα απλώς ακριβό μπουφάν! 😊
